Minh họa cho Thiên kiến xác nhận
Law #50 Ra quyết định

Thiên kiến xác nhận

Confirmation Bias

Con người có xu hướng chọn dữ kiện ủng hộ niềm tin sẵn có và bỏ qua tín hiệu trái chiều.

Nguồn tham khảo: Laws of Software Engineering

Tổng quan

Thiên kiến xác nhận là xu hướng tìm, diễn giải và nhớ thông tin ủng hộ niềm tin sẵn có. Trong phần mềm, nó ảnh hưởng đến debug, code review, roadmap và đánh giá công nghệ.

Ý chính

  • Khi đã có giả thuyết, ta dễ chỉ nhìn log hoặc bằng chứng khớp với giả thuyết đó.
  • Câu hỏi hữu ích là: nếu mình sai, mình sẽ thấy tín hiệu nào?
  • Pair debugging, review độc lập và pre-mortem giúp chống lại thiên kiến này.

Ví dụ từ nguồn

Reviewer tin một đồng đội rất giỏi có thể skim qua bug; hoặc ngược lại, mong đợi code tệ nên đọc mọi thứ theo hướng tiêu cực.

Team chọn framework mới có thể chỉ đọc success story và bỏ qua migration failure vì đã muốn dùng nó từ trước.

Nguồn gốc

Peter Cathcart Wason là một trong những người đầu tiên nghiên cứu confirmation bias qua thí nghiệm rule discovery năm 1960.

Lưu ý khi áp dụng

Buộc mỗi quyết định quan trọng có phần "evidence against" và điều kiện đổi ý để giảm tự khóa vào niềm tin ban đầu.

← Quay lại danh sách 56 luật